Olympischer Friede

Der Olympische Frieden (griech. Ὀλυμπιακή Ἐκεχειρία „Ekecheiria – Olympisches Hände halten“) war ein Abkommen griechischer Stämme, das angeblich im Jahr 884 v. Chr. zur Gewährleistung des sicheren Ablaufs der Olympischen Spiele geschlossen wurde. Es ist jedoch nicht historisch fassbar. Der Sage nach wurde in einer schriftlichen Übereinkunft der Könige Iphitos von Elis, Kleosthenes von Pisa und Lykurgos von Sparta festgehalten, dass alle Athleten, Künstler, Familien und einfachen Reisenden in Sicherheit anreisen, die Wettkämpfe miterleben und wieder abreisen können. Der Waffenstillstand begann drei Monate vor den eigentlichen Spielen mit der Ankündigung der Spiele durch die Region Elis und dauerte bis zum Ende der Wettkämpfe und der Heimreise. Der Begriff «εκεχειρία» (Waffenstillstand) kann etymologisch von «έχειν χείρας», (ich halte meine Hände, höre auf zu schlagen, höre auf Feindseligkeiten) hergeleitet werden. Ein Begriff dafür hat sich in allen Sprachen etabliert, der griechische ist Ειρήνη του Θεού (Friede Gottes), auch altgriechisch «ιερά εκεχειρία» (heiliger Waffenstillstand) für die Olympischen Spiele. Es wird angenommen, dass die Begründung des Waffenstillstand von Iphitos zwischen kriegführenden Griechen (die Konflikte zwischen den griechischen Städten im 8. Jahrhundert v. Chr. waren andauernd und blutig) in direktem Zusammenhang mit der ursprünglichen Einrichtung der Olympischen Spiele steht. Als Begründer der Spiele und Initiatoren des Ιεράς εκεχειρίας (heiligen Waffenstillstands) werden laut Plutarch („Leben des Lykurg“) der Halbgott Herakles, der spartanische Gesetzgeber Lykurgos und je nach Quelle Kleosthenes von Pisa (Nachfahre des Oinomaos (König von Pisa) sowie des Pelops) und Iphitos von Elis (Aristoteles) genannt. Um den Gedanken des Olympischen Friedens zu erneuern, wurde im Jahre 2000 vom Internationalen Olympischen Komitee (IOC) die Stiftung für den Olympischen Frieden gegründet.

  1. „Rein von Mord und still von Waffengeklirr“ (Memento vom 17. Mai 2014 im Internet Archive) in: Der Stern. vom 12. August 2004, abgerufen am 15. Mai 2014.
  2. Ο όρος «εκεχειρία», λοιπόν, έλκει την ετυμολογική του καταγωγή από τη λέξη εκεχειρία, δηλ. «έχειν χείρας», «κρατώ τα χέρια μου, σταματώ να χτυπώ, διακόπτω τις εχθροπραξίες». Από τους ξένους όρους, αφού ο όρος έχει «πολιτογραφηθεί» στο λεξιλόγιο όλων σχεδόν των χωρών, ο γερμανικός είναι ο πιο εκφραστικός: Gottesfriede: (Ειρήνη του Θεού), που αποδίδει και το πλήρες αρχαιοελληνικό «ιερά εκεχειρία» προκειμένου για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες, μοιάζει πολύ πιθανό η καθιέρωση της εκεχειρίας ανάμεσα στους εμπόλεμους Έλληνες (οι συγκρούσεις ανάμεσα στις Ελληνικές πόλεις κατά τον 8ο π.Χ. αι. ήταν συνεχείς και αιματηρές) να συσχετίζεται άμεσα με την αρχική ίδρυση των Ολυμπιακών Αγώνων. Ως ιδρυτές των Αγώνων και εισηγητές της Ιεράς εκεχειρίας, φέρονται, σύμφωνα με τον Πλούταρχο («Βίος Λυκούργου») ο ημίθεος Ηρακλής, ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Λυκούργος και εναλλάξ ανάλογα με την πηγή, ο γενάρχης Πέλοψ, ο επώνυμος άρχων της Πίσας Πείσος και ο Ηλείος Ιφιτος. vgl. Εκεχειρία: Μία διαχρονική «προξενήτρα» της ειρήνης!, 22 Μαi 2021, ; Plutarch, Leben des Lykurg,
  3. Sport für den Frieden auf olympic.org, abgerufen am 15. Mai 2014. (PDF, S. 14.)