addecere

addecere (Latein)

Verb

Zeitform Person Wortform
Präsens 1. Person Singular —
2. Person Singular—
3. Person Singularaddecet
1. Person Plural—
2. Person Plural—
3. Person Plural—
Perfekt 1. Person Singular—
Imperfekt 1. Person Singular—
Futur 1. Person Singular—
PPP —
Konjunktiv Präsens 1. Person Singular—
Imperativ Singular—
Plural—
Alle weiteren Formen: Flexion:addecere

Anmerkung zur Flexion:

Allein die Form addecet ist klassisch überliefert.[1]

Worttrennung:

ad·de·ce·re

Aussprache:

IPA: […]
Hörbeispiele: —

Bedeutungen:

[1] transitiv, unpersönlich, mit AcI: den sittlichen Normen entsprechen; sich für jemanden ziemen, sich für jemanden geziemen, sich für jemanden schicken

Herkunft:

Ableitung zu dem Verb decere → la mit dem Präfix ad- → la[2]

Gegenwörter:

[1] dedecere

Beispiele:

[1] „Sed virum vera virtute vivere animatum addecet / Fortiterque innoxium orare adversum adversarios.“ (Enn. trag. 257–258)[3]
[1] „meo me aequomst morigerum patri, eius studio servire addecet.“ (Plaut. Amph. 1004)[4]
[1] „qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet.“ (Plaut. Bacch. 128)[4]
[1] „nam peculi probam nil habere addecet / clam virum, et quae habet, partum ei hau commode est, / quin viro aut suptrahat aut stupro invenerit.“ (Plaut. Cas. 199–201)[4]
[1] elliptisch: „ego emero matri tuae / ancillam viraginem aliquam non malam, forma mala, / ut matrem addecet familias, aut Syram aut Aegyptiam:“ (Plaut. Merc. 413–415)[4]
[1] „haut te quidem, magnanime, mirari addecet:“[5]

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „addecet“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 106.
[1] PONS Latein-Deutsch, Stichwort: „addecet“
[1] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 „addecet“ Seite 11.
[1] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „addecet“ Seite 40.
[1] Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 1. Band A – Amyzon, Teubner, Leipzig 1900, ISBN 3-322-00000-1, „addecet“ Spalte 573–574.

Quellen:

  1. ↑ Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 1. Band A – Amyzon, Teubner, Leipzig 1900, ISBN 3-322-00000-1, „addecet“ Spalte 573.
  2. ↑ P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „addecet“ Seite 40.
  3. ↑ Otto Ribbeck (Herausgeber): Scaenicae Romanorum poesis fragmenta. 3. Auflage. Band 1: Tragicorum Fragmenta, B. G. Teubner, Leipzig 1897 (Internet Archive), Seite 59.
  4. 1 2 3 4 Titus Maccius Plautus: Comoediae. recognovit brevique adnotatione critica instruxit W. M. Lindsay. Nachdruck der 1. Auflage. Tomus I: Amphitruo, Asinaria, Aulularia, Bacchides, Captivi, Casina, Cistellaria, Curculio, Epidicus, Menaechmi, Mercator, Oxford 1936 (Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, Digitalisat).
  5. ↑ Lucius Annaeus Seneca, Oedipus, 294

Ähnliche Wörter (Latein):

ähnlich geschrieben und/oder ausgesprochen: addicere