auspex

auspex (Latein)

Substantiv, m auch: f

Kasus Singular Plural
Nominativ auspex auspicēs
Genitiv auspicis auspicum
Dativ auspicī auspicibus
Akkusativ auspicem auspicēs
Vokativ auspex auspicēs
Ablativ auspice auspicibus

Anmerkung:

[3] Das griechische παράνυμφος (paranymphos☆) → grc entspricht dieser Bedeutung.[1]

Worttrennung:

au·spex, Plural: au·spi·ces

Aussprache:

IPA: […]
Hörbeispiele: —

Bedeutungen:

[1] Religion: Vogelschauer, Weissager
[2] übertragen: Leiter, Führer, Beschützer, Begünstiger
[3] Religion: Ehestifter, Trauzeuge

Herkunft:

Ableitung zu dem dem Substantiv avis → la mit dem Suffix -spex → la[2]

Sinnverwandte Wörter:

[1] vaticinator
[2] auctor, fautor; als Adjektiv: faustus, felix

Beispiele:

[1] „quam si ille contemnit et si, ut scribis, bilem id commovet et latoribus et auspicibus legis curiatae, spectaculum egregium.“[3]
[1] „ego cui timebo / providus auspex,“[4]
[2] „nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro.“[5]
[2] „fidibus ne Latinis / Thebanos aptare modos studet auspice Musa“[6]
[2] „Sacra Dionaeae matri divis que ferebam / auspicibus coeptorum operum,“[7]
[2] „dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda / hunc cursum Iliacas vento tenuisse carinas.“[8]
[2] „auspicibusque deis tanti cognominis heres / omine suscipiat, quo pater, orbis onus.“[9]
[2] „auspicibus vobis hoc mihi surgat opus.“[10]
[3] „ultro ibit nuptum, non manebit auspices.“ (Plaut. Cas. 86)[11]
[3] „Nihil fere quondam maioris rei nisi auspicato ne privatim quidem gerebatur, quod etiam nunc nuptiarum auspices declarant, qui re omissa nomen tantum tenent.“[12]
[3] „nubit genero socrus nullis auspicibus, nullis auctoribus, funestis ominibus omnium.“[13]
[3] „dudum sedet illa parato / flammeolo, Tyrius que palam genialis in hortis / sternitur et ritu decies centena dabuntur / antiquo, veniet cum signatoribus auspex.“[14]

Wortbildungen:

auspicalis, auspicare, auspicari, auspicium

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1–3] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „auspex“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 742.
[1–3] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 59.
[1–3] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „auspex“ Seite 239.
[1–3] Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 2. Band An – Byzeres, Teubner, Leipzig 1901–1906, ISBN 3-322-00000-1, „auspex“ Spalte 1540–1551.
[3] Georg Wissowa: Auspicium. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band II,2, Stuttgart 1896, Spalte 2580–2587.

Quellen:

  1. ↑ Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „auspex“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 742
  2. ↑ P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „auspex“ Seite 239.
  3. ↑ Marcus Tullius Cicero, Epistulae ad Atticum, 2,7,2
  4. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Carmina, 3,7,27–28
  5. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Carmina, 1,7,27
  6. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Epistulae, 1,3,12–13
  7. ↑ Publius Vergilius Maro, Aeneis, 3,19–20
  8. ↑ Publius Vergilius Maro, Aeneis, 4,45–46
  9. ↑ Publius Ovidius Naso, Fasti, 1, 615–616
  10. ↑ Publius Ovidius Naso, Fasti, 4, 830
  11. ↑ Titus Maccius Plautus: Comoediae. recognovit brevique adnotatione critica instruxit W. M. Lindsay. Nachdruck der 1. Auflage. Tomus I: Amphitruo, Asinaria, Aulularia, Bacchides, Captivi, Casina, Cistellaria, Curculio, Epidicus, Menaechmi, Mercator, Oxford 1936 (Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, Digitalisat).
  12. ↑ Marcus Tullius Cicero, De divinatione, 1,28
  13. ↑ Marcus Tullius Cicero, Pro A. Cluentio, 14
  14. ↑ Decimus Iunius Iuuenalis, Saturae, 10, 333–336