axioma

axioma (Latein)

Substantiv, n

Kasus Singular Plural
Nominativ axiōma axiōmata
Genitiv axiōmatis axiōmatum
Dativ axiōmatī axiōmatibus
Akkusativ axiōma axiōmata
Vokativ axiōma axiōmata
Ablativ axiōmate axiōmatibus

Anmerkung zur Schreibung:

Da es sich hierbei um ein griechisches Fremdwort handelt, wurde es in lateinischen Texten häufig griechisch geschrieben und entsprechend flektiert.

Worttrennung:

a·xi·o·ma, Plural: a·xi·o·ma·ta

Bedeutungen:

[1] Philosophie: Axiom, Grundsatz, Grundwahrheit

Herkunft:

Entlehnung aus dem altgriechischen ἀξίωμα (axiōma☆) → grc[1][2]

Synonyme:

[1] enuntiatio, proloquium, pronuntiatum

Beispiele:

[1] „Quid significet et quid a nostris appellatum sit, quod ‚axioma‘ dialectici dicunt;“ (Gell. 16, 8, pr.)[3]
[1] „Nunc quaedam, quae quasi axiomata Graeci vocant, praemittere oportebit, quae tunc demum, quo spectare videantur, intellegemus, cum de uniuscuiusque rei demonstratione tractabimus.“ (Boeth. inst. mus. 2,5)[4]
  • Griechisch:
[1] „in primis enim hoc traditur: omne pronuntiatum (sic enim mihi in praesentia occurrit ut appellarem ἀξίωμα, utar post alio, si invenero melius) – id ergo est pronuntiatum, quod est verum aut falsum.“ (Cic. Tusc. 1,14)[5]
[1] „explicandaque vis est ratioque enuntiationum quae Graeci ἀξιώματα vocant;“ (Cic. fat. 1)[6]
[1] „itaque contendit omnis nervos Chrysippus, ut persuadeat omne ἀξίωμα aut verum esse aut falsum.“ (Cic. fat. 21)[7]

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Lateinischer Wikipedia-Artikel „axioma“
[1] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „axioma“ (Zeno.org), Band 1, Spalte 768.
[1] PONS Latein-Deutsch, Stichwort: „axioma“
[1] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 61.
[1] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „axioma“ Seite 243.

Quellen:

  1. ↑ Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „axioma“ (Zeno.org), Band 1, Spalte 768
  2. ↑ Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 61
  3. ↑ Aulus Gellius: Noctes Atticae. recensuit Carolus Hosius. stereotype Auflage der 1. Auflage. Volumen II: Libri XI–XX, B. G. Teubner, Stuttgart/Leipzig 1981 (Erstauflage 1903), ISBN 3-519-01385-1 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana), Seite 171.
  4. ↑ Anicius Manlius Severinus Boethius; Gottfried Friedlein (Herausgeber): De institutione arithmetica libri duo, De institutione musica libri quinque. Accedit geometria quae fertur Boetii. 1. Auflage. Teubner, Leipzig 1867 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Internet Archive), Seite 231.
  5. ↑ Marcus Tullius Cicero: Tusculanae disputationes. In: Max Pohlenz (Herausgeber): Scripta quae manserunt omnia. stereotype 1. Auflage. Fasc. 44, De Gruyter, Berlin/New York 2008, ISBN 978-3-598-71220-3 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1918), Seite 224.
  6. ↑ Marcus Tullius Cicero: De divinatione, De fato / Timaeus. In: Wilhelm Ax (Herausgeber): Scripta quae manserunt omnia. stereotype 1. Auflage. Fasc. 46, B. G. Teubner, Stuttgart 1965 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1938), Seite 130.
  7. ↑ Marcus Tullius Cicero: De divinatione, De fato / Timaeus. In: Wilhelm Ax (Herausgeber): Scripta quae manserunt omnia. stereotype 1. Auflage. Fasc. 46, B. G. Teubner, Stuttgart 1965 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1938), Seite 140.