balanus

balanus (Latein)

Substantiv, f, selten m

Kasus Singular Plural
Nominativ balanus balanī
Genitiv balanī balanōrum
Dativ balanō balanīs
Akkusativ balanum balanōs
Vokativ balane balanī
Ablativ balanō balanīs

Worttrennung:

ba·la·nus, Plural: ba·la·ni

Aussprache:

IPA: […]
Hörbeispiele: —

Bedeutungen:

[1] Botanik: Eichel
[2] Botanik: Marone
[3] Botanik: Dattel
[4] Medizin: Seifenzäpfchen
[5] Zoologie: Meereichel
[6] Botanik: Meerrettichbaum, Behenbaum, Behennussbaum (Moringa oleifera)
[7] Botanik: Frucht von [1]: Behennuss

Herkunft:

Entlehnung aus dem altgriechischen βάλανος (balanos☆) → grc[1][2]

Synonyme:

[1] glans
[6] myrobalanus

Oberbegriffe:

[5] concha
[6] arbor
[7] nux

Beispiele:

[1] „hae breves, candidae, rotundae, acinis quam balanis similiores, quare et nomen a margaritis accepere.“[3]
[1] „probatur et ea [= quercus], cuius in balano utrimque ex longitudine extrema lapidescit duritia,“[4]
[2] „Sardibus hae provenere primum, ideo apud Graecos Sardianos balanos appellant, nam Διὸς βαλάνου nomen postea inposuere excellentioribus satu factis.“[5]
[3] „nam in alia parte Phoenices Ciliciaeque populari etiam nomine a nobis appellantur balani.“[6]
[4] „Asclepiadis schola ad colorem quoque validum profici hoc cibo et, si ieiuni cotidie edant, firmitatem valetudinis custodiri, stomacho utiles esse, spiritus agitatione ventrem mollire, haemorrhoidas aperire subditas pro balanis; sucum cum suco feniculi contra incipientes hydropises mire proficere, item contra anginas cum rutae et melle; excitari eodem lethargicos.“[7]
[5] „Echinos, lopadas, ostrias, balano<s> captamus, conchas,
Marinam urticam, musculos, placusias striatas.“[8]
[5] „Peculiares autem maris: acipenser, aurata, asellus, acharne, aphye, alopex, anguilla, araneus, boca, batia, bacchus, batrachus, belonae, quos aculeatos vocamus, balanus, corvus, citharus, rhomborum generis pessimus, chalcis, cobio, callarias, asellorum generis, ni minor esset, coliae sive Parianus sive Sexitanus a patria Baetica, lacertorum minimi, ab iis nostrates, cybium“[9]
[6] „non eadem gratia, quamquam fideli, materiae ex arbore quam balanum appellavimus, magna ex parte contortae; navalis itaque tantum est.“[10]
[7] „Tyrrhena regum progenies, tibi
non ante verso lene merum cado
cum flore, Maecenas, rosarum et
pressa tuis balanus capillis
iamdudum apud me est.“[11]

Wortbildungen:

[7] balanatus

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Lateinischer Wikipedia-Artikel „balanus“
[1–7] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „balanus“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 779
[1, 7] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 61

Quellen:

  1. ↑ Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „balanus“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 779
  2. ↑ Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 61
  3. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 13,42
  4. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 16,21
  5. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 15,93
  6. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 13,48
  7. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 20,43
  8. ↑ Titus Maccius Plautus, Rudens, 297–298
  9. ↑ aius Plinius Secundus, Naturalis historia, 32,145–146
  10. ↑ Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia, 13,61
  11. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Carmina, 3,29,1–5