balbus

balbus (Latein)

Adjektiv

Nominativ Singular und Adverbia
Steigerungsstufe m f n Adverb
Positiv balbusbalbabalbumbalbē
Komparativ ————
Superlativ ————
Alle weiteren Formen: Flexion:balbus

Worttrennung:

bal·bus

Aussprache:

IPA: […]
Hörbeispiele: —

Bedeutungen:

[1] stammelnd, lallend, stotternd

Herkunft:

seit Lucilius bezeugtes Erbwort aus dem uritalischen *balbo-, das sich seinerseits auf das onomatopoetische indogermanische *bl-bl- ‚unverständliches Gebrabbel, Gestotter‘ zurückführen lässt; somit urverwandt mit sanskritisch बल्बला (balbalā) → sa, altgriechisch βαμβαλύζω (bambalyzō☆) → grc, litauisch balbasyti → lt, blebėnti → lt und blebėti → lt, russisch балаболить (balabolitʹ☆) → ru, bulgarisch блаболя (blabolja☆) → bg und бълболя (bălbolja☆) → bg, serbokroatisch blabositi → sh, tschechisch beblati → cs und blblati → cs[1]

Beispiele:

[1] „‚chauno meno‘ inquit balba, sororem / lanificam dici, siccam atque abstemiam ubi audit.“ (Lucil. 238–239)[2]
[1] „imitetur que illum, cui sine dubio summa vis dicendi conceditur, Atheniensem Demosthenem, in quo tantum studium fuisse tantusque labor dicitur, ut primum impedimenta naturae diligentia industriaque superaret; cumque ita balbus esset, ut eius ipsius artis cui studeret, primam litteram non posset dicere, perfecit meditando, ut nemo planius esse locutus putaretur;“[3]
[1] „balba loqui non quit, traulizi, muta pudens est; / at flagrans, odiosa, loquacula Lampadium fit.“[4]
[1] „hoc quoque te manet, ut pueros elementa docentem / occupet extremis in vicis balba senectus.“[5]
[1] „os tenerum pueri balbumque poeta figurat,“[6]
[1] „quid cum balba feris annoso verba palato, / aedificante casas qui sanior?“[7]

Wortbildungen:

[1] balbe, balbutire

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „balbus“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 780.
[1] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 61.
[1] Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 2. Band An – Byzeres, Teubner, Leipzig 1901–1906, ISBN 3-322-00000-1, Spalte 1693.

Quellen:

  1. ↑ Michiel de Vaan: Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages. 1. Auflage. Brill, Leiden, Boston 2008, ISBN 978-90-04-16797-1 (Band 7 der Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series), Seite 68.
  2. ↑ Gaius Lucilius; Friedrich Marx (Herausgeber): C. Lucilii Carminum Reliquiae. 1. Auflage. Volumen prius: Prolegomena Testimona Fasti Luciliani Carminum Reliquiae Indices, B. G. Teubner, Leipzig 1904, Seite 18.
  3. ↑ Marcus Tullius Cicero, De oratore, 1,260
  4. ↑ Titus Lucretius Carus, De rerum natura, 4,1164–1165
  5. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Epistulae, 1,20,17–18
  6. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Epistulae, 2,1,126
  7. ↑ Quintus Horatius Flaccus, Saturae, 2,3,274–275