solarium

solarium (Latein)

Substantiv, n

Kasus Singular Plural
Nominativ sōlārium sōlāria
Genitiv sōlāriī sōlāriōrum
Dativ sōlāriō sōlāriīs
Akkusativ sōlārium sōlāria
Vokativ sōlārium sōlāria
Ablativ sōlāriō sōlāriīs

Worttrennung:

so·la·ri·um, Genitiv: so·la·rii

Bedeutungen:

[1] klassischlateinisch: Sonnenuhr
[2] klassischlateinisch: Bereich des Hauses, die der Sonne ausgesetzt ist; Terrasse, Altan, Sonnendach

Herkunft:

Ableitung zu dem Substantiv sol → la mit dem Suffix -arius → la[1]

Oberbegriffe:

[1] horologium

Beispiele:

[1] „Ut illum di perdant primus qui horas repperit / quique adeo primus statuit hic solarium, / qui mihi comminuit misero articulatim diem! / nam me puero venter erat solarium, / multo omnium istorum optumum et verissumum.“ (Plaut. frg. 21–25)[2]
[1] „solarium dictum id, in quo horae in sole inspiciebantur, quod Cornelius in basilica Aemilia et Fulvia inumbravit.“ (Var. LL 6,4)[3]
[1] „Tum vero iste clamare voce ista, quae perfacile cuivis rubores eicere potest: ita petulans est atque acerba, ne ad solarium quidem, ut mihi videtur, sed pone scaenam et in eiusmodi locis exercitata.“ (Rhet. Her. 4,14)[4]
[2] „Pa. scin tu nullum commeatum hinc esse a nobis? Sc. scio. / Pa. neque solarium neque hortum nisi per impluvium?“ (Plaut. mil. 339–340)[2]
[2] „neque multo post rumore caedis exterritus prorepsit ad solarium proximum interque praetenta foribus vela se abdidit.“ (Suet. Cl. 10,1)[5]
[2] „formam aedificiorum urbis novam excogitavit et ut ante insulas ac domos porticus essent, de quarum solariis incendia arcerentur;“ (Suet. Nero 16,1)[6]

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Lateinischer Wikipedia-Artikel „solarium“
[1, 2] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „1. solarius“ (Zeno.org), Band 2, Spalte 2706-2707.
[1, 2] PONS Latein-Deutsch, Stichwort: „solarium“
[1, 2] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 2: M–Z, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „solarium¹“ Seite 1964.

Quellen:

  1. ↑ P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 2: M–Z, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „solarium¹“ Seite 1964.
  2. 1 2 Titus Maccius Plautus: Comoediae. recognovit brevique adnotatione critica instruxit W. M. Lindsay. Nachdruck der 1. Auflage. Tomus II: Miles Gloriosus, Mostellaria, Persa, Poenulus, Pseudolus, Rudens, Stichus, Trinummus, Truculentus, Vidularia, Fragmenta, Oxford 1936 (Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, Digitalisat).
  3. ↑ Marcus Terentius Varro; Georg Goetz, Fritz Schöll (Herausgeber): De lingua Latina. Quae supersunt. Accedunt grammaticorum Varronis librorum fragmenta. 1. Auflage. B. G. Teubner, Leipzig 1910 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Internet Archive), Seite 58.
  4. ↑ Friedrich Marx, Winfried Trillitzsch (Herausgeber): Incerti auctoris de ratione dicendi ad C. Herennium Lib. IV. In: Scripta quae manserunt omnia. stereotype, korr. und erw. 2. Auflage. Fasc. 2, B. G. Teubner, Leipzig 1964 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1923), Seite 119–120.
  5. ↑ Gaius Suetonius Tranquillus; Maximilian Ihm (Herausgeber): Opera. stereotyper Nachdruck der 1. Auflage. Volumen I: De vita Caesarum libri VIII, K. G. Saur, München/Leipzig 2003, ISBN 3-598-71827-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1933), Seite 196.
  6. ↑ Gaius Suetonius Tranquillus; Maximilian Ihm (Herausgeber): Opera. stereotyper Nachdruck der 1. Auflage. Volumen I: De vita Caesarum libri VIII, K. G. Saur, München/Leipzig 2003, ISBN 3-598-71827-6 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Erstauflage 1933), Seite 231.

Substantiv, n

Kasus Singular Plural
Nominativ solārium solāria
Genitiv solāriī solāriōrum
Dativ solāriō solāriīs
Akkusativ solārium solāria
Vokativ solārium solāria
Ablativ solāriō solāriīs

Worttrennung:

so·la·ri·um, Genitiv: so·la·rii

Bedeutungen:

[1] Recht: Abgabe auf Grundbesitz; Grundzins

Herkunft:

Ableitung zu dem Substantiv solum → la mit dem Suffix -arius → la[1]

Beispiele:

[1] „Etiam superficies in alieno solo posita pignori dari potest, ita tamen, ut prior causa sit domini soli, si non solvatur ei solarium.“ (Paul. dig. 20,4,15)[2]
[1] „Heres cogitur legati praedii solvere vectigal praeteritum vel tributum vel solarium vel cloacarium vel pro aquae forma.“ (Ulp. dig. 30,1,39,5)[3]
[1] „si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui operibus publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei imponere: vectigal enim hoc sic appellatur solarium ex eo, quod pro solo pendatur.“ (Ulp. dig. 43,8,2,17)[4]

Übersetzungen

Referenzen und weiterführende Informationen:
[1] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998): „2. solarius“ (Zeno.org), Band 2, Spalte 2707.
[1] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 2: M–Z, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „solarium²“ Seite 1964.

Quellen:

  1. ↑ P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 2: M–Z, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6, „solarium²“ Seite 1964.
  2. ↑ Theodor Mommsen, Paul Krüger (Herausgeber): Corpus iuris civilis. stereotype 15. Auflage. Volumen Primum: Institutiones, Digesta, Weidmann, Berlin 1928 (Internet Archive), Seite 300.
  3. ↑ Theodor Mommsen, Paul Krüger (Herausgeber): Corpus iuris civilis. stereotype 15. Auflage. Volumen Primum: Institutiones, Digesta, Weidmann, Berlin 1928 (Internet Archive), Seite 459.
  4. ↑ Theodor Mommsen, Paul Krüger (Herausgeber): Corpus iuris civilis. stereotype 15. Auflage. Volumen Primum: Institutiones, Digesta, Weidmann, Berlin 1928 (Internet Archive), Seite 731.